امام حسین(علیه السلام) و عاشورا از دیدگاه اندیشمندان بزرگ جهان

اندیشمندان مشهور جهان درباره امام حسین (علیه السلام) و عاشورا چه می‌گویند؟

امام حسین (علیه السلام) شخصیتی محدود به یک مذهب خاص نیست، بلکه عظمت قیام ایشان و فداکاری‌هایش، درسی به تاریخ داده است که مذاهب دیگر نتوانسته‌اند خاموش بمانند و دانشمندان غیر مسلمان سخن‌های بسیاری در وصف ایشان به میان آورده‌اند. در این نوشتار مختصر، سخنان تعدادى از بزرگان و متفکّران جهان را درباره امام حسین (علیه السلام) را نشر داده ایم که در زیر می‌خوانید:

مهاتما گاندی (رهبر بزرگ هندوستان):

من زندگی امام حسین، آن شهید بزرگ اسلام را به دقّت خوانده ام و توجّه کافی به صفحات کربلا کرده ام بر من روشن شده است که اگر هندوستان بخواهد یک کشور پیروز گردد، باید از امام حسین پیروی کند.

جرج جرداق (دانشمند و ادیب مسیحی)

وقتی یزید، مردم را تشویق به قتل امام حسین(ع) و مأمور به خون ریزی تشویق می کرد، آن ها می گفتند: چه مبلغی به ما می دهی؟ امّا انصارحسین(ع) به او گفتند: ما با تو هستیم و اگر هفتاد بار کشته شویم، باز می خواهیم در رکابت جنگ کنیم و کشته شویم.

آنطون بارا (اندیشمند مسیحی)

اگر حسین از آن ما بود، در هر سرزمینی برای او بیرقی بر می افراشتیم و در هر روستایی، برای او منبری برپا می کردیم و مردم را با نام حسین به مسیحیّت فرا می خواندیم.

تاملاس توندون (رئیس سابق کنگره ملّی هندوستان)

این فداکاری های عالی از قبیل شهادت امام حسین(ع)، سطح فکر آدمی را ارتقاء بخشیده، و شایسته است خاطره آن همیشه باقی بماند و یادآوری شود.

فردریک جمس (شاعد و نویسنده انگلیسی)

درس امام حسین و هر قهرمان شهید دیگری این است که در دنیا، اصول ابدی عدالت و ترحم و محبّت وجود دارد که تغییر ناپذیرند و همچنین می رساند که هر گاه کسی برای این صفات مقاومت کند و در راه آن پافشاری کند، آن اصول همیشه در دنیا باقی و پایدار خواهد ماند.

بنت الشاطی (نویسنده معروف مصری)

زینب، خواهر حسین بن علی، لذّت پیروزی را در کام ابن زیاد و بنی امیّه خراب کرد و در جام پیروزی آنان قطرات زهر ریخت. در همه حوادث سیاسی پس از عاشورا همچون قیام مختار و عبدالله بن زبیر و سقوط دولت امویّان و برپایی حکومت عباسیّان و ریشه دواندن مذهب تشیّع، زینب ـ قهرمان کربلا ـ نقش برانگیزاننده داشت.

عباس محمود عقّاد (نویسنده و ادیب مصری)

جنبش حسین، یکی از بی نظیرترین جنبش های تاریخی است که تاکنون در زمینه دعوت های دینی یا نهضت های سیاسی پایدار گشته است... دولت اموی پس از این جنبش، به قدر عمر یک انسان طبیعی، دوام نیاورد و از شهادت حسین تا انقراض آنان بیش از شصت و اندی سال نگذشت.

چارلز دیکنز (نویسنده معروف انگلیسی)

اگر منظور حسین، جنگ در راه خواسته های دنیایی بود، من نمی فهمم چرا خواهران و زنان و اطفالش به همراه او بودند؟ پس عقل چنین حکم می کند که او فقط به خاطر اسلام فداکاری خویش را انجام داد.

محمد علی جناح (رهبر بزرگ پاکستان)

هیچ نمونه ای از شجاعت بهتر از این که حسین از لحاظ فداکاری و شهامت نشان داد، در عالم پیدا نمی شود. به عقیده من، تمام مسلمانان باید از این شهیدی که خود را در سرزمین عراق قربانی کرد، پیروی کنند.

توماس کارلایل (دانشمند انگلیسی)

بهترین درسی که از تراژدی کربلا می گیریم، این است که حسین و یارانش به خدا ایمان استوار داشتند. آن ها با عمل خود روشن کردند که تفوّق عددی در جایی که حق و باطل روبه رو می شوند، اهمیّت ندارد و پیروزی حسین با وجود اقلیّتی که داشت، باعث شگفتی من است.

توماس ماساریک (سیاستمدار و فیلسوف):

بسياري از مورخين ما به كم و كيف اين رسم و ازدياد عزاداري واقف نبوده، جاهلانه سخن مي‌گويند و وضع عزاداري پيروان امام حسين (ع) را مجنونانه مي‌پندارند و ابداً بدين نكته پي نبرده‌اند كه اين مسئله در اسلام چه تحولاتي را به وجود آورده و جنبش و نهضت مذهبي كه از تعزيه داري در اين قوم پيدا شده در هيچ يك از اقوام و ملل ديگر عالم پيدا نشده است. با يك نظر دقيق در ترقيات دويست ساله پيروان حضرت علي (ع) در هندوستان كه عزاداري را شعار خود نموده‌اند تصديق خواهيم كرد كه بزرگ‌ترين "عالم اصلي مزيت" را آن‌ها پيروي مي‌كنند.
دويست سال پيش پيروان علي (ع) و امام حسين (ع) در سرتاسر هندوستان در اقليت بودند و همين حال را در ممالك ديگر داشتند. امروزه در ممالك مترقي و ثروتمند مسيحي اگر بخواهند چنين ماتم و عزاداري را به پا نمايند با صرف ميليون‌ها دلار باز هم به تأسيس چنين مجامع و مجالس عزاداري موفق نخواهند شد. اگر چه کشیشان ما هم از ذکر مصایب حضرت مسیح، مردم را متأثّر می سازند، ولی آن شور و هیجانی که در پیروان حسین یافت می شود، در پیروان مسیح یافت نخواهد شد و گویا سبب، این باشد که مصایب مسیح در برابر مصایب حسین، پر کاهی است در مقابل یک کوه عظیم پیکر.

ادوارد براون (ایران شناس پرآوازه ی انگلیسی):

آيا اقليتي پيدا مي‌شود كه وقتي درباره كربلا سخن مي‌شنود، آغشته با حزن و الم نگردد؟! حتی غیر مسلمانان نیز نمی توانند پاکی روحی را که این جنگ اسلامی تحت لوای آن انجام گرفت، انکار کنند.

واشنگتن ایرونیگ (تاریخ نگار امریکایی):

براي امام حسين (ع) ممكن بود كه زندگي خود را با تسليم شدن به اراده يزيد نجات بخشد، ليكن مسئوليت پيشوا و نهضت بخش اسلام اجازه نمي‌داد كه او يزيد را به عنوان خليفه بشناسد. او خود را براي قبول هر ناراحتي و فشاري به منظور‌‌ رها ساختن اسلام از چنگال بني اميه آماده ساخت. در زیر آفتاب سوزان سرزمین خشک و در روی ریگ های تفتیده عراق، روح حسین فنا ناپذیر است. ای پهلوان و ای نمونه شجاعت و ای شهسوار من، ای حسین.

موریس دوکبرا(نویسنده فرانسوی):

اگر مورّخان ما حقیقت روز (عاشورا) را می دانستند و درک می کردند که عاشورا چه روزی است، این عزاداری را مجنونانه نمی پنداشتند، زیرا پیروان حسین به واسطه عزاداری حسین می دانند که پستی و زیر دستی و استعمار و استثمار را نباید قبول کنند و شعار پیشرو و آقای آن ها، تن به ظلم و ستم ندادن بود.

کارل بروکلمان (خاورشناس و پژوهشگر آلمانی):

شهادت حسین علاوه بر نتایج و اثرات سیاسی، موجب تحکیم و اشاعه مذهب شیعه گردید و این مذهب، مرکز و مظهر تمایلات ضدّ غرب شد.

لياقت عليخان (سیاستمدار پاکستانی):
اين روز (عاشورا) براي مسلمانان در سراسر جهان معنايي بزرگ دارد. در اين روز يكي از حزن آور‌ترين و تراژديك‌ ترين وقايع اسلام اتفاق افتاد. شهادت حضرت امام حسين (ع) در عين حزن، نشانه فتح نهايي روح واقعي اسلامي بود؛ زيرا تسليم كامل به اراده الهي به شمار مي‌رفت، شهادت يكي از عظيم‌ترين پيروان اسلام مثلي درخشنده و پايدار براي همه ما است. اين درس به ما مي‌آموزد كه اشكال و خطرات هر چه باشد نبايد از راه حقيقت و عدالت منحرف شد.

ادوارد گيبون (مورخ انگلیسی):
در طي قرون آينده بشريت و در سرزمين‌هاي مختلف شرح صحنه حزن آور مرگ امام حسين (ع ) موجب بيداري قلب خونسرد‌ترين قارئين خواهد شد.

ویل دورانت (فیلسوف و نویسنده آمریکایی):
«شیعیان در کربلا در جایى که امام حسین (ع) به قتل رسیده، به یادگار وى زیارتگاه بزرگى ساخته اند و هنوز هم هر ساله حادثه غم انگیز قتل وى را نمایش مى دهند و عزادارى مى کنند و از یادگار على و دو فرزندش حسن و حسین (ع) تجلیل به عمل مى آورند.»

 

اثر گذاری قیام عاشورا بر جنبش های آزادی بخش جهان

قیام کربلا به صورت یک حادثه هر چند جانکاه در دل تاریخ مدفون نگشت و دیری نپائید که به یک حماسة جاویدان تبدیل شد. قیام حسینی به صورت قیام و انقلابی الگو آفرین و تاریخ ساز درآمد و الهام بخش جنبش های گوناگون در تاریخ گردید.

یکی از دستاوردهای مهمّ قیام کربلا، تبیین شیوه ای اصولی و بسیار مؤثّر در مبارزه با حکومت های سلطه گر و زورمدار بوده است. حادثه کربلا، یک قیام اسوه و یک سیره عام برای تئوری انقلاب و یک پیام انقلابی ـ تاریخی است که برای هر عصری، پیام ویژه ای دارد.

بر اساس ویژگی های شاخص نهضت امام حسین(ع)، میان جنبش های اسلامی در سراسر جهان اسلام، پیوند به وجود آمد و موج بیداری و انقلاب، مناطق وسیعی از جهان اسلام مانند مصر، سوریه، لبنان، عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، الجزایر، تونس، مراکش، حجاز، اندونزی، هندوستان و ایران را در بر گرفت.

در بیشتر کشورهای اسلامی، ویژگی مردمی بودن روحانیّت، رسالت رهبری حرکت ها و جنبش ها را بر دوش رهبران دینی نهاد. «شاه ولی الله دهلوی» و فرزندش، «سیّد احمد خان هندی»، «سیّد جمال الدّین اسدآبادی»، «اقبال لاهوری»، «محمّد علی جناح»، «شیخ محمد عبده»، «شیخ عبدالرّحمان کواکبی»، «حسن البنا» و امام خمینی(ره)، نمونه هایی برجستة مبارزه بر ضدّ استکبار و طاغوت بر اساس نظام هدفمند انقلاب حسین بودند.

برخی از جنبش ها عبارتند از:

1. جنبش اسلامی شبه قاره هند

2. جنبش اسلامی در شمال آفریقا و کشورهای عربی (به ویژه مصر)

الف) جنبش سیّد جمال الدّین اسدآبادی در مصر

ب) جنبش شیخ محمّد عبده

ج) جنبش شیخ عبدالرّحمان کواکبی

د) جنبش حسن البنا

3. جنبش های اسلامی ایران

الف) جنبش تنباکو

ب) جنبش مشروطیّت

ج) جنبش سردار جنگل

ه‍) قیام شیخ محمّد خیابانی

و) جنبش آیت الله کاشانی

ز) جنبش فدائیان اسلام

ح) جنبش آزادی ایران

ط) جنبش امام خمینی (ره)

 

برگرفته از پایگاه اطلاع رسانی حوزه وسایت تبیان.

کلمات کلیدی
asghar baratinasab
تهیه کننده:

asghar baratinasab

0 نظر برای این مقاله وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *